Cây chanh dây là loại cây dễ trồng được nông dân tiếp nhận trồng nhiều tại các tỉnh ở vùng cao nguyên như: Lâm Đồng, Gia lai, Kon Tum, Đắk Lắc và một số tỉnh miền Tây, đồng bằng sông Cửu long: Cần Thơ, Hậu Giang, An Giang, Kiên Giang,..để cung ứng cho thị trường trong nước và phục vụ xuất khẩu. Đắk Nông, một tỉnh mới trên cao nguyên, với những cây trồng chủ lực: Cao su, cà phê, tiêu, bắp, mì… hiện bà con nông dân ở đây cũng đã bước đầu đưa loại cây trồng nầy vào sản xuất. Kết quả cho thấy rất khả quan, chứng tỏ cây chanh dây phát triển rất thích hợp ở các địa phương nầy.
Cây chanh dây (tên khoa học Passiflora edulis Sims, họ lạc tiên), là loại dây leo, thân nhỏ hình trụ có rảnh dọc, nhiều lông thưa, dây mọc leo có khi dài hàng chục mét,cho trái rất nhiều. Nông dân còn gọi là cây mát mát, dây chùm bao trứng…Theo giới Đông y, thì nạc quả chanh dây có vị chua ngọt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt giải khát làm tăng hưng phấn, khí lực và bổ dưỡng cho cơ thể. Đây là loại cây cho trái quanh năm, trái chứa nhiều chất bổ dưỡng, giàu vitamin C, được du nhập từ Brazil vào Việt Nam khoảng đầu thế kỷ 20.
Tại huyện Đắk R’Lắp (tỉnh Đắk Nông), nơi được coi là có nhiều diện tích trồng chanh dây và có hiệu quả trong tỉnh. Theo một số nông dân cho biết, đây là loại cây cho thu nhập siêu lợi nhuận, với mức đầu tư kinh phí khoảng 70 triệu đồng cho một hécta( bao gồm mua giống, kẽm dây, trụ, công chăm sóc…). Sau gần hai tháng chăm sóc sẽ cho thu hoạch đợt đầu với năng suất gần 70- 80 tấn trái/ Ha ( nếu chăm sóc tốt thì năng suất cũng có thể lên trên 120- 130 tấn/ ha) với giá bán hiện nay là 7.000 - 10.000 đồng/ký thì mỗi hecta chanh dây sẽ thu từ trên 500 đến 800 triệu đồng/ ha. Theo thống kê chưa đầy đủ, với lợi nhuận cao như thế nên diện tích trồng chanh dây đã phát triển nhanh trên địa bàn tỉnh Đắk Nông hiện lên đến gần 200 ha.
Thông tin từ một số nhà doanh nghiệp, giống chanh dây tại Đắk Nông, ngoài lượng giống lấy từ Lâm Đồng và một số nơi khác, thì giống chanh dây Đài Loan ( Trung Quốc) loại tốt hơn về sinh trưởng và năng suất đã được nhập về cho nông dân trồng thử nghiệm đạt kết quả khá tốt, hứa hẹn mở ra vùng trồng chanh dây rộng lớn trên vùng đất đỏ bazan này. Triển vọng mới được các nhà máy chế biến rau quả đề ra là sẽ đầu tư xây dựng cơ sở chế biến tại chổ, ở những nơi có diện tích trồng đạt trên 500 ha chanh dây của tỉnh. HTX nông lâm nghiệp và thương mại, du lịch Tia Sáng ở huyện Chư Jút nơi có diện tích trồng đạt 120 ha, là đơn vị đang phấn đấu thực hiện kế hoạch này.
Nhiều nông dân nghèo ở các tỉnh trên nhờ trồng chanh dây mà đã thoát nghèo như trường hợp của ông Thượng Đình Dũng ở xã Nghĩa An( K’Bang- Gia lai) với 1,2 ha gieo trồng chanh dây, đầu tư gần 30 triệu đồng, mỗi tháng sau khi trừ chi phí gia đình ông lãi gần 15 triệu đồng. Theo ông, đây là loại cây trồng cho thu hoạch quanh năm, thời kỳ cây cho trái kéo dài trong 4- 5 năm nên hiệu quả được coi là rất cao( trừ trường hợp bị sâu bệnh hại hoặc giá cả thị trường lên xuống) hay như ông Phạm Hồng Việt (thị trấn Đắk Hà-Kon Tum) từ hoàn cảnh là thương binh nghèo nay nhờ vào cây chanh dây mà cuộc sống gia đình đã khá giả lên rất nhiều…/.
ĐẶNG VĂN THÀNH
Phó ban-Ban chỉ đạo nông nghiệp nông thôn. Tp